Mụn cóc và những điều cần biết

Mụn cóc là bệnh da liễu phổ biến, lành tính, tổn thương thượng bì. Chúng có thể xuất hiện bất cứ nơi nào trên cơ thể với nhiều hình thái khác nhau và có khả năng lây lan. Vậy mụn cóc là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và phòng ngừa ra sao?

Mụn cóc là gì?

Mụn cóc là bệnh phổ biến, lành tính, thường gây ra bởi một loại virus gọi là Human Papillomavirus (HPV) qua vết thương hở hoặc vết trầy xước, làm kích thích tăng sinh tế bào nhanh chóng dẫn đến hình thành mụn cóc. 

Mụn cóc thường xuất hiện trên da và có thể có nhiều hình dạng khác nhau, bao gồm các mụn đốm nhỏ, cứng hoặc mềm, có thể có màu trắng, hồng hoặc nâu. Chúng có thể xuất hiện ở bất kỳ phần nào trên cơ thể, thường gặp ở tay, chân, ngón tay và gần vùng sinh dục.

Nguyên nhân gây ra mụn cóc

Mụn cóc gây ra bởi nhiễm virút papillomavirus ở người (HPV); Virus HPV này có hơn 100 loại khác nhau, trong đó mụn cóc ở tay, chân thường do nhóm HPV 1,2,4,7,27 hoặc 57 gây ra, mụn cóc sinh dục thường do nhóm HPV 6,11…gây ra.

Chấn thương và da bị ẩm nhiều tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua da. Sự lây lan sau đó có thể xảy ra do tự nhiễm. 

Các yếu tố miễn dịch tại chỗ và toàn thân ảnh hưởng đến sự lây lan; những bệnh nhân suy giảm miễn dịch (đặc biệt là những người bị nhiễm HIV hoặc ghép thận) có nguy cơ phát triển các tổn thương lan tỏa rất khó điều trị. Miễn dịch dịch thể đề kháng với nhiễm HPV; miễn dịch tế bào giúp lui bệnh.

Phân loại mụn cóc

Mụn cóc được đặt tên theo vị trí xuất hiện; các dạng khác nhau có liên quan đến các loại HPV khác nhau

Mụn cóc thông thường

Mụn cóc thông thường (verrucae vulgaris) do HPV loại 1, 2, 4, 7 và đôi khi là các loại khác ở những bệnh nhân bị ức chế miễn dịch (ví dụ: 75 đến 77). Chúng thường không có triệu chứng nhưng đôi khi gây đau nhẹ khi nằm ở bề mặt chịu trọng lượng (ví dụ dưới chân). Mụn cóc thông thường ranh giới rõ ràng, thô ráp, tròn hoặc bờ không đều, cứng, và màu xám nhạt, vàng, nâu, hoặc xám đen có đường kính từ 2 đến 10 mm. Chúng thường xuất hiện ở các vị trí bị chấn thương (ví dụ: ngón tay, khuỷu tay, đầu gối, khuôn mặt) nhưng có thể lây lan ra nơi khác. Các biến thể có hình dạng bất thường (ví dụ: dạng cắt cụt hoặc giống như một bắp cải) thường xuất hiện ở đầu và cổ, đặc biệt là vùng da đầu và râu

Mụn cóc dạng nhú

Những mụn cóc này dài, hẹp, giống như lá mày, thường nằm trên mí mắt, mặt, cổ, hoặc môi. Chúng thường không có triệu chứng. Dạng phân bố về hình thái này của mụn cóc thông thường là lành tính và dễ điều trị.

Mụn cóc phẳng

Mụn cóc phẳng gây ra bởi các loại HPV 3 và 10 và thỉnh thoảng 26 tới 29 và 41, thường bóng, bằng phẳng, màu vàng nâu, hồng, hoặc màu xám, thường nằm ở mặt và dọc theo những vết xước; chúng phổ biến hơn ở trẻ em và thanh thiếu niên và dễ lây lan. Chúng thường không gây triệu chứng nhưng khó điều trị.

Mụn cóc lòng bàn tay và bàn chân

Những mụn cóc này gây ra bởi HPV loại 1, 2 và 4 xuất hiện trên lòng bàn tay và lòng bàn chân; chúng được phẳng do bị đè ép và bao quanh bởi biểu mô sừng hóa. Chúng thường mềm và có thể gây khó chịu khi đứng hoặc đi bộ. Bệnh được chẩn đoán phân biệt với sừng và chai chân bởi có điểm chảy máu khi loại bỏ bề mặt da

Mụn cóc thể khảm

Mục cóc thể khảm là những mảng được hình thành bởi sự kết hợp của vô số mụn cóc bàn chân nhỏ, mọc sít nhau. Giống như các mụn cóc thể khảm khác, chúng thường mềm.

Mụn cóc quanh móng

Những mụn cóc này xuất hiện như là da dày lên, nứt, giống như súp lơ xung quanh móng. Chúng thường không có triệu chứng, nhưng khi mụn cóc lan rộng các vết nứt gây đau. Bệnh nhân thường bị mất lớp biểu bì và dễ bị tách móng. Mụn cóc quanh móng thường gặp ở những bệnh nhân cắn móng tay hoặc những người có nghề nghiệp mà tay bị ướt như thợ rửa bát và người làm nghề pha chế.

Mụn cóc sinh dục

Mụn cóc sinh dục có các biểu hiện từ sẩn phẳng đứng riêng rẽ, cho đến bề mặt bóng mịn như nhung, cho đến thô ráp ở các vùng hậu môn, quanh trực tràng, môi lớn, môi bé và dương vật. Nhiễm các loại HPV nguy cơ cao (đáng chú ý nhất là loại 16 và 18 nhưng cũng có loại 31, 33, 35 và 39) là nguyên nhân chính của ung thư cổ tử cung. Những mụn cóc này thường không có triệu chứng. Mụn cóc ở hậu môn trực tràng thường ngứa

Mụn cóc có lây không, các yếu tố làm mụn cóc lây lan nhanh

Mụn cóc rất dễ lây lan và chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với da như cạy rồi chạm vào vùng khác trên cơ thể. Chủ yếu lây truyền qua việc tiếp xúc trực tiếp với da. Mụn lây lan từ vùng da này sang vùng da khác, từ người này sang người khác. 

Nguyên nhân bị mụn cóc có thể thông qua việc dùng chung đồ cá nhân như: dao cạo, khăn tắm, quần áo, giày dép, kìm bấm móng,…

Tổn thương ngoài da, các vết xước khi làm móng, cắn,…

Nhiễm trùng da, phá vỡ bề mặt da.

Vùng da thường ẩm ướt.

Tay hoặc chân đổ nhiều mồ hôi.

Thường đi chân trần

Việc tác động đến vùng mụn cũng khiến chúng lây lan như: cào, nặn, gãi,…

Bệnh mụn cóc để lâu ngày có thể lây lan sang nhiều vị trí khác, làm mất thẩm mỹ.

Bơi ở các bể bơi công cộng.

Tiếp xúc trực tiếp với mụn cóc của người khác.

Cách điều trị mụn cóc:

Các biện pháp dân gian

Sử dụng tỏi

Thành phần chính có trong tỏi là allicin có tính kháng khuẩn và chống nấm cực kỳ tốt. Dân gian lợi dụng khả năng này của tỏi để lột bỏ các nốt mụn hạt cơm. Mỗi ngày, bạn chỉ việc giã nát tỏi rồi lấy nước cốt thoa lên các nốt mụn khoảng 2 đến 3 giờ, sau đó rửa lại bằng nước ấm. Kiên trì một thời gian, bạn sẽ dần thấy hiệu quả rõ rệt.

Vỏ chuối xanh

Ít ai nghĩ đến vỏ chuối lại có công dụng trị được các mụn hạt cơm. Tuy nhiên, lột vỏ chuối xanh rồi chà xát mặt trong lên các nốt mụn sau khi đã rửa sạch vị trí nổi mụn. Giữ nguyên nhựa chuối sau khi thực hiện chà xát. Thực hiện 2 lần/ ngày, sau vài tuần, mụn sẽ dần dần biến mất.

Đắp lá tía tô

Lá tía tô sau khi giã nát thì đắp lên các nốt mụn, dùng vải mềm quấn hoặc gạc để cố định. Tốt nhất bạn nên đắp vào buổi tối trước khi để tránh ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc dính nước cốt, xê dịch chỗ đắp khi di chuyển và thời gian đắp được lâu. Đắp liên tục vài tuần, mụn sẽ dần teo lại rồi tự bong ra.

Bằng giấm táo

Nhờ thành phần axit malic và axit lactic trong giấm tạo sẽ ăn mòn mụn cóc. Bạn nên thực hiện từ 3 – 4 lần trong một ngày để đạt hiệu quả trị mụn nhanh hơn.

Sử dụng nha đam

Nha đam có rất nhiều công dụng, đặc biệt là thần dược dành cho da. Trong điều trị mụn hạt cơm, bạn chỉ việc bẻ lá nha đam, để cho chất nhựa trong suốt nhỏ lên trên các nốt mụn, hàm lượng axit bên trong nhựa nha đam sẽ giúp cho các vết mụn tiêu dần.

Các biện pháp dân gian điều trị mụn cóc tại nhà cần phải kiên trì và chưa phải là phương pháp chính thống. Vẫn có nhiều trường hợp không cho thấy hiệu quả. Khi đó bạn cần phải gặp bác sĩ để được kê toa thuốc hoặc sử dụng các thủ thuật khác để điều trị tận gốc.

Dùng thuốc

Lấy nguyên chất chiết xuất từ dầu cá (thuốc vitamin A 25.000 đơn vị) thoa lên mụn cóc mỗi ngày một lần. Vitamin A có công dụng khiến mụn cóc tự rụng rất hiệu quả, sau một tháng sẽ hết các mụn cóc loại nhỏ. Đối với mụn cóc lớn và sần sùi, bạn sẽ thấy kết quả sau 3 tháng và mụn cóc tự rụng trong 5 – 6 tháng.

Dùng Salicylic acid

Thoa salicylic acid thường xuyên sẽ làm cho mụn cóc trở nên mềm lại và tự rụng sau một thời gian

Salicylic acid nước (compound W) chứa 17% acid, có khả năng xóa những mụn cóc nhỏ từ một vài tuần đến vài tháng;

Salicylic acid tẩm trên băng (Mediplast) chứa khoảng 40% acid nên có hiệu quả với những mụn cóc lớn hơn. Lưu ý chỉ đắp miếng băng lên chỗ mụn cóc vì chất acid có thể ăn mòn phần da bình thường xung quanh;

Loại dầu chứa khoảng 60% acid nên cần được bác sĩ kê toa. Cần ngâm mụn cóc trong nước ấm khoảng 10 phút cho mềm trước khi thoa thuốc. Sau đó nhỏ một giọt lên mụn cóc và dán băng kín lại. Nên thoa salicylic acid trước khi ngủ và mở băng vào buổi sáng, sau đó rửa với nước ấm.

Phương pháp thẩm mỹ

Phẫu thuật cắt mụn cóc: Chỉ định cho những nốt mụn cóc có kích thước dưới 2cm, bác sĩ sẽ tiến hành gây tê tại chỗ trước khi cắt, sau đó loại bỏ mụn cóc và cuối cùng là chăm sóc vết mổ sau tiểu phẫu

Đốt mụn cóc bằng laser: Bác sĩ sẽ dùng trang thiết bị và máy móc hiện đại để chiếu tia laser CO2 tác động trực tiếp lên các mụn cóc, tiêu diệt tác nhân gây bệnh và loại bỏ mụn khỏi bề mặt da;

  1. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu nhận thấy các tình trạng sau đây, bệnh nhân cần tới gặp bác sĩ để được tư vấn về liệu pháp điều trị thích hợp:

Thấy xuất hiện các biểu hiện của mụn cóc trên vùng khuôn mặt, miệng, mũi, cơ thể hoặc các bộ phận khác như vùng sinh dục.

Có dấu hiệu về chảy máu hoặc nhiễm trùng, như có mủ và lớp vảy hình thành xung quanh các khối mụn cóc.

Mụn cóc gây ra cảm giác đau đớn hoặc khó chịu cho bệnh nhân.

Bệnh nhân mắc phải các vấn đề sức khỏe khác như tiểu đường hay suy giảm miễn dịch như HIV/AIDS cùng với triệu chứng mụn cóc.

Để đảm bảo an toàn và tìm được phương án điều trị phù hợp, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ bác sĩ Da liễu.

Từ khóa tìm kiếm nhiều nhất: Bác sĩ phúc, điều trị mụn uy tín , phòng khám da quận 10

    Đăng ký thông tin





    DR PHUC - Phòng Khám Da Liễu Bác Sĩ Phúc

  • 100% Bác sĩ chuyên khoa thực hiện
  • Phác đồ điều trị cá nhân hoá phù hợp từng khách hàng
  • Công nghệ cao
  • An toàn - Hiệu quả - Chuẩn y khoa
  • Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *