Viêm da cơ địa (hay còn gọi là chàm, eczema) là một bệnh viêm da tái phát mạn tính với cơ chế bệnh sinh phức tạp liên quan đến tính nhạy cảm di truyền, rối loạn chức năng miễn dịch và biểu bì, và các yếu tố môi trường. Ngứa là triệu chứng chính của bệnh này

Nguyên nhân của viêm da cơ địa

Những yếu tố sau đây góp phần vào sự phát triển của viêm da cơ địa:

  • Yếu tố di truyền: viêm da cơ địa có thể do yếu tố di truyền, gia đình hay xuất hiện ở những người có bệnh tự miễn hay dị ứng khác như hen phế quản, viêm mũi dị ứng (60% người bị viêm da cơ địa có con cũng bị bệnh này. Nếu cả bố và mẹ đều bị viêm da cơ địa thì có tới 80% con bị bệnh).
  • Rối loạn chức năng hàng rào thượng bì
  • Cơ chế miễn dịch
  • Các tác nhân kích hoạt từ môi trường: tiếp xúc hóa chất (sơn, nhựa,..), phấn hoa, bọ nhà, khói,..; tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng (mặc quần áo dày hoặc quá bó sát, tắm nước quá nóng, ngồi quá gần lò sưởi…); dị ứng một số loại xà phòng, nước hoa, lông động vật; do thay đổi thời tiết bất thường (từ nóng sang lạnh hoặc từ lạnh sang nóng đột ngột, thời tiết quá khô, nhiều gió hay quá lạnh…); 

Triệu chứng bệnh Viêm da cơ địa

Bệnh có biểu hiện rất đa dạng nhưng thường gặp một số triệu chứng chính sau (tùy theo tuổi và giai đoạn bệnh):

  • Khô da
  • Da sần, nhạy cảm, sưng do gãi
  • Da dày lên, nứt nẻ và bong vảy
  • Xuất hiện các vết sưng nhỏ và khi gãi có thể chảy mủ, đặc biệt ở trên mặt, ở vùng da quanh đầu gối, cổ tay, khuỷu tay và mắt cá chân, thậm chí có thể nổi ban trên khắp cơ thể.
  • Ngứa có thể đặc biệt nghiêm trọng, nhất là vào ban đêm khiến trẻ khó ngủ hoặc ngủ không ngon giấc.
  • Viêm da cơ địa có lây không? 

Viêm da cơ địa không lây, không gây hậu quả nghiêm trọng nhưng làm ảnh hưởng khá nhiều đến sinh hoạt của người bệnh. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ và thường mắc kèm theo một số bệnh dị ứng khác như hen suyễn.

Điều trị viêm da cơ địa có nhiều biện pháp có thể áp dụng tại nhà. Tuy nhiên đây là bệnh khó chữa khỏi, dai dẳng và dễ tái phát.

Hướng dẫn kiểm soát và chăm sóc cho viêm da cơ địa:

  • Kiểm soát ngứa: Sử dụng băng ướt hoặc đắp ẩm cho vùng da tổn thương. Bạn có thể sử dụng các sản phẩm như Petrolatum, aquaphor, atopiclair, và mimyx để giữ ẩm cho da và giảm ngứa.
  • Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sỹ: Theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, sử dụng các loại thuốc bôi tại chỗ hoặc thuốc bôi toàn thân như Hydrocortisone, triamcinolone, và betamethasone. Đặc biệt là khi ở trong môi trường khô, bạn nên sử dụng mỡ tra để bảo vệ da.
  • Giữ ẩm cho da: Sử dụng kem dưỡng ẩm thích hợp, ít gây kích ứng da, không chỉ dùng khi có dấu hiệu viêm da mà cả khi đã hết bệnh. Bôi kem dưỡng da toàn thân, không chỉ riêng vùng da tổn thương. Số lần bôi kem phụ thuộc vào mức độ nặng của bệnh và nên bôi sau khi làm ẩm da (tắm, băng ướt,…). Khi bác sỹ kê đơn thuốc bôi, hãy thoa thuốc trước rồi thoa một lớp kem dưỡng ẩm phủ lên trên. Lưu ý dùng dụng cụ sạch để lấy kem, tránh làm bẩn lượng kem chưa dùng.
  • Chăm sóc đặc biệt cho trẻ bị viêm da cơ địa: Vệ sinh cho trẻ thường xuyên, cắt móng tay, sử dụng phương pháp băng ướt nếu viêm da cơ địa không kiểm soát trong 24-48 giờ sau khi bắt đầu điều trị bằng cortisone. Băng ướt rất hiệu quả và thường chỉ cần từ ba đến năm ngày. Có thể sử dụng dung dịch tăng cường độ ẩm cho da theo chỉ định của bác sỹ. Tắm cho trẻ hàng ngày, sử dụng sữa tắm thay thế xà phòng, tránh tắm nước quá nóng và nên tắm trước khi ngủ 2 tiếng giúp trẻ dễ ngủ ngon giấc. Chọn quần áo cotton thấm hút mồ hôi và tạo môi trường sống thoải mái, sạch sẽ cho trẻ cả ngày lẫn đêm. Nếu thấy vùng da tổn thương có dấu hiệu nhiễm trùng như chảy máu, chảy nước, hãy đưa trẻ đi khám ngay.

Lưu ý là viêm da cơ địa cần sự chăm sóc đều đặn và kiên nhẫn trong việc điều trị. Nếu có bất kỳ dấu hiệu không ổn định hoặc không chắc chắn, hãy tham khảo ý kiến của bác sỹ để được tư vấn và hỗ trợ.

Phòng khám da liễu Dr Phuc với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa da liễu nhiều năm kinh nghiệm sẽ tư vấn, thăm khám, chẩn đoán chính xác tình trạng các bệnh lý thường gặp ở khoa da liễu như: Nám da, tàn nhang, mụn/sẹo/rạn da, trứng cá, mụn thịt, viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc dị ứng/kích ứng, các bệnh về sắc tố da, lão hoá da, nấm, … Và đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp cá nhân hóa cho từng khách hàng.