Viêm da tiết bã (seborrheic dermatitis), còn được gọi là viêm da dầu hoặc chàm da mỡ, là một bệnh viêm da mạn tính thường gặp, có những đặc điểm đặc trưng như mảng hồng ban tróc vảy xuất hiện ở vùng tiết bã như nếp mũi má, chân mày, mang tai, trước ngực và da đầu. 

Triệu chứng cụ thể bao gồm da khô và bong ra, da đỏ và tróc vảy. Dù thường ảnh hưởng đến vùng da có nhiều tuyến nhờn, nhưng bệnh cũng có thể xuất hiện ở những khu vực da dày và khô.

Nguyên nhân dẫn đến viêm da tiết bã

Nguyên nhân gây bệnh chưa rõ ràng nhưng nấm Malassezia ovale (Malassezia furfur), một số vi khuẩn như P. acne đóng vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh của bệnh. Tăng tiết chất bã/dầu là điều kiện gây viêm da tiết bã. Người bệnh bị gàu da đầu sẽ có nồng độ kháng thể kháng lại Malassezia cao hơn so với nhóm đối chứng. Người bệnh bị viêm da tiết bã có đáp ứng miễn dịch với M. orbicular.

Những dấu hiệu và triệu chứng của viêm da tiết bã

  • Các triệu chứng phát triển dần dần, và viêm da thường chỉ chỉ biểu hiện rõ ràng dưới dạng vảy khô hoặc vảy da đầu lan tỏa nhờn với ngứa ở các mức độ khác nhau. Khi bệnh nặng, các sẩn màu vàng – đỏ xuất hiện dọc theo đường chân tóc, trên sống mũi, trong nếp gấp mũi, trên lông mày, trong ống tai ngoài, phía sau tai, trong nách và trên xương ức. Có thể phát triển viêm bờ mi với vảy vàng khô và kích ứng kết mạc. Bệnh này không gây rụng tóc.
  • Trẻ sơ sinh có thể tiến triển viêm da tiết bã với tổn thương da đầu đóng vảy dày, có màu vàng; nứt nẻ và đóng vảy vàng sau tai; sẩn đỏ trên mặt và phát ban do hăm tã. Trẻ lớn hơn và người lớn có thể phát triển các mảng vảy dày trên da đầu với đường kính khoảng 1 – 2cm.

Những ai có nguy cơ mắc phải viêm da tiết bã?

  • Người có làn da dầu/nhờn.
  • Người có tiền sử gia đình có người bị viêm da tiết bã hoặc vảy nến.
  • Người suy giảm miễn dịch như cấy ghép cơ quan, nhiễm HIV/AIDS.
  • Người có rối loạn thần kinh, tâm thần như Parkinson, Alzheimer, trầm cảm, stress,..
  • Người có bệnh lý nội tiết hoặc béo phì.
  • Người bị rối loạn ăn uống.

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của viêm da tiết bã

Chế độ sinh hoạt:

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị. 
  • Sống tích cực, hạn chế stress.
  • Luôn phải chú ý tới vệ sinh các nhân và bảo vệ làn da.
  • Trong thời gian bị bệnh và trong quá trình điều trị, nên hạn chế sử dụng mỹ phẩm hay sản phẩm chăm sóc da.
  • Chế độ dinh dưỡng:
  • Bổ sung các loại rau và trái cây mọng nước để cấp ẩm cho da (rau lá xanh, dưa chuột, cam, quả mọng…).

Viêm da tiết bã điều trị như thế nào?

Viêm da tiết bã có thể được điều trị bằng một số phương pháp khác nhau. Phương pháp điều trị thường tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và đáp ứng của bệnh nhân với từng loại thuốc. Dưới đây là một số phương pháp điều trị thông dụng cho viêm da tiết bã:

  • Sử dụng kem, thuốc mỡ hoặc sơn chống nấm (antifungal): Đây là phương pháp điều trị thông dụng để giảm viêm và kiểm soát nấm gây bệnh. Loại thuốc này được thoa lên vùng da bị viêm trong thời gian dài theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Sử dụng thuốc uống antifungal: Trong trường hợp viêm da tiết bã nghiêm trọng hoặc lan rộng, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc uống antifungal để điều trị từ bên trong cơ thể.
  • Điều trị bằng tia cực tím (Photodynamic therapy): Phương pháp này sử dụng tia cực tím kết hợp với một chất nhạy ánh sáng để tiêu diệt nấm và giảm viêm.
  • Sử dụng corticosteroids: Corticosteroids có thể được sử dụng để giảm viêm và ngứa trong trường hợp viêm da tiết bã nghiêm trọng.
  • Laser: Công nghệ laser cũng được sử dụng để tiêu diệt nấm và giảm triệu chứng viêm.
  • Thay đổi lối sống: Bổ sung thêm các biện pháp hợp lý về vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc với các yếu tố gây kích thích và duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh có thể giúp hỗ trợ điều trị và ngăn tái phát bệnh.

Ngoài ra, việc chăm sóc da đúng cách và tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ là rất quan trọng trong quá trình điều trị viêm da tiết bã. Viêm da tiết bã là một bệnh lý da mạn tính, việc điều trị cần thời gian và kiên nhẫn, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ da liễu để được tư vấn và theo dõi tình trạng bệnh một cách chính xác.

Phương pháp phòng ngừa viêm da tiết bã hiệu quả

  • Tập thể dục đều đặn để lưu thông khí huyết và tăng khả năng thải độc cho da.
  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
  • Thực hiện chế độ ăn tốt cho sức khỏe.
  • Tăng cường bổ sung vitamin E, C, tiền vitamin A và vitamin A để tăng cường sức khoẻ làn da.
  • Hạn chế các loại thực phẩm dễ gây ngứa như hải sản, thịt bò,… 
  • Hạn chế ăn đồ quá mặn hoặc cay nóng khiến tuyến bã nhờn tiết ra nhiều hơn.
  • Vệ sinh cơ thể sạch sẽ, nên sử dụng sản phẩm có tính nhẹ dịu cho da nhạy cảm.