Bệnh vảy nến, còn được gọi là bệnh vảy nến psoriasis, là một bệnh da liễu mạn tính và không lây lan. Đây là một trong những bệnh da phổ biến và thường gặp, tác động đến hơn 2% dân số toàn cầu. Bệnh vảy nến xuất hiện khi quá trình tái tạo tế bào da trên da diễn ra quá nhanh, dẫn đến sự tăng trưởng và lắng đọng của các tế bào da bị chết trên bề mặt da. Kết quả là hình thành các mảng da đỏ và sừng trên da, thường có màu trắng bạc (gọi là vảy) và có thể gây ngứa và đau rát. Bệnh vẩy nến hiếm khi nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ của bệnh nhân. 

Triệu chứng chung của bệnh vảy nến bao gồm:

  • Vảy trên da: Các mảng da bị vảy có màu trắng bạc, có độ dày và khác nhau tùy theo mức độ bệnh.
  • Da đỏ và sưng: Các vùng da bị tổn thương thường xuất hiện màu đỏ và sưng.
  • Ngứa và đau: Vùng da bị vảy và tổn thương có thể gây ngứa và đau rát.
  • Vảy còn có thể xuất hiện trên móng tay và móng chân, gây ra các triệu chứng như móng dày, biến dạng và dễ gãy.

Trong số các biến thể tuýp phụ bệnh vẩy nến, bệnh vẩy nến thể mảng (bệnh vẩy nến thông thường hoặc vẩy nến thể mảng mạn tính) chiếm khoảng 90%; tổn thương là các sẩn hoặc mảng đỏ che phủ bởi vẩy da dày màu bạc, bóng. Các tổn thương xuất hiện từng đợt và chuyển tiếp và thoái triển một cách tự phát hoặc với sự xuất hiện và thoái lui của các yếu tố kích thích.

Nguyên nhân của bệnh vẩy nến

Nguyên nhân của bệnh vẩy nến không rõ ràng nhưng liên quan đến kích thích miễn dịch của tế bào sừng thượng bì; tế bào T dường như đóng một vai trò trung tâm. Bệnh thường có trong tiền sử gia đình, và một số gen và kháng nguyên HLA (Cw6, B13, B17) có liên quan đến bệnh vẩy nến. 

Một số yếu tố ngoại sinh làm khởi phát bệnh ở những người có sẵn yếu tố di truyền tiềm tàng hoặc làm bệnh nặng thêm:

  • Chấn thương
  • Stress kéo dài
  • Bỏng nắng
  • Phẫu thuật
  • Dùng thuốc: một số loại thuốc như corticosteroid, beta blockers,… nếu sử dụng một thời gian dài sẽ có thể gây bệnh vảy nến
  • Nhiễm trùng da

Điều trị bệnh vẩy nến

Điều trị tại chỗ: 

  • Corticosteroid thường được sử dụng tại chỗ, có thể được tiêm vào các tổn thương nhỏ hoặc khó trị. (THẬN TRỌNG: Corticosteroid toàn thân có thể chỉ định trong đợt bùng phát trầm trọng hoặc bệnh vẩy nến mụn mủ và không nên dùng để điều trị bệnh vẩy nến.) Corticosteroid tại chỗ được sử dụng hai lần mỗi ngày. Corticosteroid có hiệu quả nhất khi sử dụng qua đêm dưới lớp phủ polyethylene hoặc kết hợp vào băng. Khi các tổn thương giảm, nên giảm thời sử dụng và giảm liều corticosteroid để giảm thiểu teo tại chỗ, rạn da và giãn mạch.
  • Tazarotene là một retinoid tại chỗ. Thuốc ít hiệu quả hơn corticosteroid khi đơn trị liệu nhưng là thuốc hỗ trợ hiệu quả.
  • Dưỡng ẩm bao gồm các loại kem làm mềm, thuốc mỡ, parafin, và thậm chí là các loại dầu thực vật đã được hydro hóa (nấu). Chúng làm giảm vẩy và hiệu quả nhất khi sử dụng hai lần mỗi ngày và ngay sau khi tắm. Các vết thương có thể đỏ hơn khi vẩy giảm hoặc trở nên trong suốt hơn.
  • Axit salicylic là một chất làm bạt sừng giúp làm mềm vẩy, tạo điều kiện cho việc loại bỏ chúng, và làm tăng sự hấp thu các chất tác dụng khác. Nó đặc biệt hữu ích như một thành phần của phương pháp điều trị da đầu; vẩy da đầu có thể khá dày.

Liệu pháp ánh sáng cực tím (UV): phương pháp này sử dụng tia sáng như tia UVA, UVB, laser để điều trị vảy nến. Các tia tử ngoại (tia UV) sẽ tấn công và gây tổn thương các DNA trong tế bào, từ đó tiêu diệt các tế bào ở vùng da bị tổn thương.

Sử dụng thuốc sinh học có tác dụng ức chế những thành phần chuyên biệt trong đáp ứng miễn dịch. Tuy nhiên giá thành của các loại thuốc này hiện nay vẫn còn rất đắt nên chưa được sử dụng rộng rãi. 

Các phương pháp điều trị toàn thân khác

Phòng ngừa bệnh Bệnh vảy nến

Để hạn chế diễn tiến bệnh vảy nến, phong cách sống và thói quen sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng. Những hành động sau có thể được áp dụng:

  • Uống thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý sử dụng thuốc theo ý mình.
  • Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời một cách hợp lý.
  • Giữ gìn vệ sinh da và thân thể.
  • Khám da liễu định kỳ.
  • Chăm sóc da cẩn thận, tránh để da bị khô và tổn thương.
  • Nên đi khám nếu có dấu hiệu của nhiễm khuẩn da, thấy mụn mủ trên da, đặc biệt có kèm sốt, đau nhức cơ hoặc sưng tấy.
  • Giữ trạng thái tinh thần ổn định, không để bị trầm cảm hay lo lắng quá mức.
  • Không sử dụng thuốc lá, rượu bia
  • Nên tránh các thức ăn nhiều chất béo, dầu mỡ.
  • Bổ sung thực đơn với thức ăn có chứa acid folic và omega-3.

Phòng khám da liễu Dr Phuc với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa da liễu nhiều năm kinh nghiệm sẽ tư vấn, thăm khám, chẩn đoán chính xác tình trạng các bệnh lý thường gặp ở khoa da liễu như: Nám da, tàn nhang, mụn/sẹo/rạn da, trứng cá, mụn thịt, viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc dị ứng/kích ứng, các bệnh về sắc tố da, lão hoá da, nấm, … Và đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp cá nhân hóa cho từng khách hàng.